Cuộc chiến nội bộ FIFA: Vì sao 21 trên 38 ghế hội đồng vẫn không đủ để lay chuyển Infantino

Trong gần một thập kỷ đưa tin về bóng đá từ các phòng họp và hành lang quyền lực, tôi rút ra một điều khó chịu: một lá thư bao giờ cũng đẹp hơn một lá phiếu. Đầu tháng Mười, Gianni Infantino gửi tới 211 liên đoàn thành viên một văn bản thông báo về cuộc rà soát quản trị sắp khởi động. Giọng điệu mềm mại, mang tính đối thoại, thậm chí được mô tả là "đón nhận tích cực". Vài giờ sau, một thành viên hội đồng nói với tôi rằng thứ vị chủ tịch FIFA thực sự muốn là không bị soi vào quá khứ. Ngày 15/10 tại Zurich, hội đồng nhóm họp. Đó là nơi bản chất thật của cuộc rà soát lộ diện.

Phòng thay đồ thì thầm bằng mồ hôi, dầu nóng và những lời chưa có chữ ký. Lần này phòng thay đồ ấy nằm trong hành lang quyền lực FIFA, nơi những lá thư, biên bản họp và danh sách liên đoàn đóng vai trò như những bảng thống kê. Và như mọi bảng thống kê, chúng cần được đọc cẩn thận trước khi kết luận.

Hồi tháng trước, FIFA âm thầm bỏ một kế hoạch bán quyền thương mại gắn với World Cup, mang tên FIFA Forward Enterprise. Không có thông cáo khoa trương, không có họp báo. Kế hoạch biến mất khỏi bàn. Song song đó, án treo giò của Balogun ở vòng 1/16 World Cup gặp Bỉ bị gỡ sau một cuộc điện đàm từ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Infantino. Hai câu chuyện tưởng chẳng liên quan, nhưng chúng chia sẻ một điểm chung: cả hai chạm vào câu hỏi ai có quyền quyết định trong bóng đá, và bằng cách nào.

Debbie Hewitt, chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh, công khai yêu cầu FIFA công bố toàn bộ tài liệu liên quan tới FFE. Bernd Neuendorf, chủ tịch liên đoàn Đức, gọi cuộc rà soát sắp tới là "màn trình diễn chính trị trước bầu cử". Những tiếng nói ấy không hề lẻ tẻ. Đây là tiếng nói của khối liên đoàn châu Âu, cùng với AFC và CONCACAF, nắm tổng cộng 21 trên 38 ghế hội đồng. Nghe có vẻ áp đảo.

Nhưng đây là chỗ tôi muốn dừng lại một chút.

Trong cuốn sổ tay của tôi, nguyên tắc viết ra từ tháng 7/2026 ở Moskva vẫn còn nguyên giá trị: sự kiện cần hai nguồn để xác minh, còn suy luận chỉ cần một bộ óc tỉnh táo. Ở đây, dữ kiện thứ nhất là con số 21 trên 38. Dữ kiện thứ hai là một lần bỏ phiếu thất bại.

Hồi đầu năm nay, khối đối lập tìm cách triệu tập một đại hội đồng bất thường. Họ cần 19 phiếu. Họ không đủ. Đây là chi tiết mà nhiều bản tin bỏ qua, vì nó kém hấp dẫn hơn những tuyên bố. Nhưng nó nói lên điều quan trọng: số ghế trong hội đồng không chuyển thẳng thành lá phiếu. Các liên đoàn có ghế trong hội đồng, nhưng lá phiếu cuối cùng thuộc về 211 liên đoàn thành viên — và ở đó, cấu trúc quyền lực hoàn toàn khác.

Cuộc rà soát mà Infantino đề xuất tập trung vào các cấu trúc hướng tới tương lai: tính minh bạch, vai trò của các ủy ban, cơ chế giám sát. Không có dòng nào nhắc tới việc xem xét lại các quyết định quá khứ. Ở chiều ngược lại, các nhà phê bình cho rằng một cuộc rà soát không nhìn lại quá khứ chỉ là cách nói lịch sự của việc không rà soát gì cả, và rằng bất kỳ quy trình nào do chính người đang bị xem xét khởi động cũng khó giành được lòng tin.

Dữ liệu vẽ bản đồ, còn cầu thủ tự vẽ lại địa hình bằng đôi chân. Ở FIFA, 21 ghế hội đồng là một tấm bản đồ đẹp. Nhưng địa hình thật được vẽ bằng quan hệ, bằng các chuyến thăm cấp nhà nước, bằng những giải đấu được tổ chức ở vùng Vịnh. Qatar, Ả Rập Xê Út và Malaysia đã công khai ủng hộ Infantino. Ba liên đoàn, nhưng là ba liên đoàn thuộc khu vực có tiếng nói tài chính và địa chính trị đáng kể trong bóng đá hiện đại.

Đọc kỹ hơn: Infantino giữ trong tay công cụ đặt chương trình nghị sự. Ông là người khởi động cuộc rà soát, người gửi thư, người chọn thời điểm. Nhưng quyền lực ấy bị tranh chấp ngay tại bước định nghĩa phạm vi — "terms of reference". Một thành viên hội đồng nói thẳng: cuộc rà soát nếu không nhìn lại FFE và vụ Balogun thì thiếu uy tín. Đây là câu đáng ghi vào sổ. Nó định nghĩa toàn bộ trận đấu: vấn đề nằm ở việc rà soát nhìn về phía nào, chứ chưa hẳn ở chỗ có hay không một cuộc rà soát.

Câu hỏi trung tâm nằm ở thời điểm. Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA diễn ra năm sau. Bất kỳ cuộc rà soát nào hoàn tất trước bầu cử đều mang hai lớp nghĩa: một là cải cách, hai là chiến dịch. Các đối thủ chọn cách gọi thứ hai. Trực giác không thay thế quy trình — nhưng đôi khi nó gõ cửa trước, và lần này nó gõ khá to.

Điểm mù mà phần lớn bản tin mắc phải là đọc sự việc như một ván cờ đã an bài: khối đối lập có số ghế, có tiếng nói, và thế là Infantino sẽ phải nhượng bộ. Số liệu không nói vậy.

Nhìn lại các cuộc bỏ phiếu quản trị trong lịch sử FIFA, những liên minh công khai tưởng chừng hùng mạnh vẫn thất bại trước một chủ tịch biết cách chia nhỏ đối thủ. Việc Qatar, Ả Rập Xê Út, Malaysia công khai ủng hộ Infantino phá vỡ giả định về một khối châu Á thống nhất chống lại châu Âu. Vùng Vịnh đang tự định vị như một trụ cột riêng, không đi theo trục liên đoàn châu lục. Điều đó gợi ý cuộc bỏ phiếu ngày 15/10 có thể căng thẳng tới từng phiếu.

Một cuộc rà soát không nhất thiết nhắm tới cải cách. Nó có thể được thiết kế để chứng minh rằng hệ thống đang vận hành tốt, và mọi tranh cãi chỉ là nhiễu. Nếu vậy, thắng lợi của Infantino không nằm ở một cuộc bầu cử, mà ở việc định nghĩa lại thế nào là "vấn đề quản trị".

Vụ Balogun có thể trở thành tiền lệ. Một án treo giò bị gỡ sau điện đàm từ một nguyên thủ nước ngoài chạm vào nguyên tắc công bằng thi đấu. Các nhà tài trợ và đài truyền hình định giá hợp đồng dựa trên tính dự đoán được. Một tiền lệ như thế làm tăng phần bù rủi ro cho mọi thương vụ gắn với FIFA trong nhiều năm tới. Với một tổ chức mà doanh thu phần lớn đến từ việc bán quyền truyền thông và tài trợ, đây là mức thiệt hại không nhỏ.

Ngày 15/10 sẽ cho biết hội đồng có đủ can đảm buộc cuộc rà soát nhìn về quá khứ hay không. Nếu không, lá thư gửi 211 liên đoàn sẽ mãi chỉ là một văn bản đẹp — và câu chuyện thật nằm ở chỗ khác, trong những chuyến bay không ai theo dõi. Tôi mất mười năm để hiểu: nguồn tin tốt nhất là sự im lặng trong phòng thay đồ. Lần này, im lặng đang nói.